نظريات "حساسيت سلول هاي فتو الکتريک" ، "عبور نور از مجاورت ماده" و بالاخره "بي نهايت بودن ذرات" مجبورم مي کرد در سفر به اروپا با دانشمنداني مثل: بور ? فرمي ? ديراک ? شرودينگر ملاقات کنم و نظرياتم رو با اونها در ميان بگذارم.
همگي به اتفاق نظر به من پيشنهاد مي دادند که به سراغ "انيشتين" برم و مسائل رو با اون مطرح کنم، اطلاعات لازم رو نوشتم و به دانشگاه پرينستون پست کردم.
وقتي از ميان چند هزار داوطلب به عنوان يکي از پنج نفر انتخاب شدم? از خوشحالي در پوست نمي گنجيدم.
در اولين مرحله دستيار انيشتين يعني پروفسور "اشتراووس" دو روز روي نظريه من کار کرد و بعد به من گفت: نظريه شما خيلي پيشرفته است و متاسفانه بررسي اون از عهده من خارجه ? بهتره موضوع رو با خود "انيشتين" در ميان بگذاريم.
به اين ترتيب براي اولين بار با بزرگ ترين مرد فيزيک جهان? آلبرت انيشتين روبرو شدم و او استاد من شد.
چهره آرام و سادگي او برجسته ترين ويژگي او بودو مهم تر از اون براي من دقت و حوصله اي بود که براي شنيدن داشت.
بعد از اينکه تعارف کرد روي مبل بنشينم? خود در کنار من نشست.
بعد از اينکه نظريات من رو شنيد? به ورقه هاي محاسبات که چند دفترچه بزرگ بود نگاهي انداخت و گفت: بهتر است به من فرصت دهيد.
بعد از يک ماه که مرتبا با دستيار او در ارتباط بودم ? اشتراوس به من مي گفت: پروفسور مشغول مطالعه نظريه شماست و عميقا روي آن کار مي کند.
در اولين ملاقات بعد از اين مدت هنگامي که به ديدار "استاد" رفتم? با سادگي گفت: در طول اين يک ماه خوب مرا مشغول کرديد? به عنوان کسي که در فيزيک تجربه اي دارد? بايد با شهامت به شما بگويم? نظريه شما در آينده علم فيزيک جهان را متحول خواهد کرد.
انيشتين گفت: ولي اين را هم بگويم که ترتيبي كه الان براي آن انتخاب کرده ايد? ترتيب سيمتريک و متقارني نيست، بايد بيشتر روي آن کار کنيد.
وقتي از پيش استاد برمي گشتم? با خود مي انديشيدم: با وجود اين زيبايي و ترکيب زيبا در قرآن و آثار ماندگار ايران حتما راهي براي ايجاد هماهنگي در نظريه من هم وجود دارد.
....
و بعد از يک سال که جلسه دفاعيه "پروفسور محمودخان حسابي" در دانشگاه پرينستون برگزار شد و انيشتين به همراه ? پروفسور ديگر به قضاوت نظريه "بي نهايت بودن ذرات" نشستند همگي به اتفاق اعلام کردند: اين نظريه کامل و داراي ترکيب سيمتريک و متقارني است.
بعد از تاييد انيشتين نشانهاي "کوماندور دولاژيون دونور" بزرگترين نشان علمي فرانسه به پدر علم فيزيک ايران تعلق گرفت.

کتاب استاد عشق
نگاهي به زندگي و تلاشهاي پروفسور سيد محمود حسابي